بسمه تعالي



شعار شهرسازي سال 90 :

احراز جايگاه شايسته شهرسازي در كشور
« احراز جايگاه شايسته حرفه شهرسازي در كشور» شعار سال 90 شهرسازان كشورست، گر چه در سال گذشته چنان لطماتي به امر شهرسازي وارد آمده است كه شايد بازگشت به همان جايگاه نه چندان مطلوب چند سال قبل را هم بايد غنيمت شمارد.

بيانيه هشتمين سال مراسم روز جهاني شهرسازي

1- استقلال وزارت شهرسازي ( جدا شدن آن از وزارت اجرائي راه )
شهرسازي در وزارت مسكن و شهرسازي به سختي ميتوانست خود را از زير فشار مسكن خارج نمايد و وزراي مسكن و شهرسازي بيشتر وزير مسكن بوده اند . حال، ادغام با وزارت كاملاً عظيم و اجرائي راه اين امر شدت مي گيرد . بنابراين مجامع علمي، اجتماعي و حرفه اي شهرسازي مصراً خواستار جداشدن شهرسازي از وزارت راه و مستقل شدن آن و يا
حداكثر ادغام آن با وزارتخانه اي مرتبط مي باشد .

2- ضرورت تشكيل نظام مهندسي شهرسازي به شكل مستقل و يا همراه رشته هاي مرتبط شهرسازي
تشكيل نظام مهندسي شهرسازي به شكل مستقل و يا همراه رشته هاي مرتبط شهرسازي ضرورتي تام است . زيرا اين تخصص كاملاً خصلت برنامه ريزانه دارد و نمي تواند شاخه ساختمان و نظام مهندسي ساختمان باشد، لذا كوشش براي استقلاي آن از نظام مهندسي ساختمان و ايجاد نظامي متناسب با خصلت هاي آن در سال جاري كاملاً ضروري خواهد بود.

3- فني تر شدن كميسيون هاي تخصصي ماده 5 و ماده 100 با افزايش اعضاي شهرساز به آنها
در سال گذشته مهندس مشاور تهيه كننده طرح ها از كميسيون ماده 5 كنار گذاشته شد و اين نهاد به كمتر فني شدن تمايل يافت.
اعضاي كميسيون ماده 100 نيز كاملا غير فني و متشكل از يك قاضي، فرماندار و رئيس شوراي شهرند و از همين زاويه به خلاف هاي ساختماني مي پردازند و بخش اعظم تخلفات با جريمه مالي و يا بخشش قانوني مي شود و اين امر به لطمه هر چه بيشتر به برنامه ها و طرح هاي شهرسازي منجر مي گردد .
لذا افزودن چند عضو شهرساز به اين دو كميسيون ضرورت مي يابد .

4- به روز شدن روش تهيه طرح هاي شهرسازي و مقابله با عقب گرد ها
تهيه طرح هاي شهري به روش كلاسيك در سال 1363 تا حدودي اصلاح گرديد و سپس در سالل 1375 كميته مشتركي از مسكن و شهرسازي و انجمن هاي شهرسازي، بازنگري در آن را آغاز و روش ساختاري راهبردي جايگزين آن گرديد ( كه طرح هاي منعطفي هستند كه ساختار شهر را تعيين مي نمايند و شكل گيري نهائي را به راهبردهاي منعطف مي سپارند ) اين روش در تهيه چند طرح از جمله طرح جامع و طرح هاي تفصيلي تهران بكار گرفته شده ولي قبل از اينكه پياده شود، تحت عنوان غير اجرائي بودن در حال حذف شدن بوسيله شورايعالي شهرسازي و معماري است، بعلاوه
اين شورا با بازگشت به طرح هاي گذشته نسبت به استاندارد كردن سرانه ها بدون توجه به اقتصاد شهر هاي مختلف و بخش هاي مختلف يك شهر و تراكم هاي متفاوت پرداخت است و عقب گردي رقم ميزند كه بايد با آن مقابله كرد و حتي اگر طرح هاي ساختاري راهبردي داراي مشكلاتي در اجراست، بايد براي رفع آن مشكلات كوشيد و نه اينكه براي حل آن به حذف و بازگشت به عقب پرداخت .

5- فعال شدن نظام برنامه ريزي كشور و استقلال آن از نهاد هاي اجرائي
با ادغام سازمان برنامه در نهاد رياست جمهوري، نظام برنامه ريزي استقلال خود را از دست داده است. در حالي كه حتي تبديل آن را به وزارت برنامه ريزي نشان داد كه چون بدين ترتيب هم عرض ديگر وزارتخانه ها مي شود، ضعيف تر مي گردد و دوباره به سازمان بدل شد كه فراتر از وزارتخانه ها باشد و نه همتراز آنها .

6- بهره گيري از شهرسازان در پست هاي مرتبط
با وجود تربيت تعداد زيادي از شهرسازان، هنوز بسياري از پست هاي كاملاً مرتبط، مثل معاونان شهرسازي شهرداري ها در اختيار غير شهرسازان است كه بايد كوشش شود مقامات و مسئولين از متخصصين شهرساز براي آن سود جويند .

7- مشاركت واقعي شهروندان در تهيه طرح هاي شهرسازي
معمولاً در فرهنگ مجريان مشاركت مردم، يعني مشاركت در اجرا تلقي مي شود در حالي كه مشاركت واقعي در تصميم گيري و حق انتخاب شكل مي گيرد كه بايد در تهيه و اجراي طرح ها لحاظ شود .

8- شفاف سازي در اعلام و اجراي تهيه قوانين، ضوابط و مقررات شهرسازي
ضرورت دارد طرح ها بلافاصله بعد از تصويب به شكل وسيع چاپ و قابل دسترسي بوسيله تمام شهروندان باشد كه از ايجاد هر گونه رانت اطلاعاتي جلوگيري بعمل آيد و همين طور در مورد قوانين، ضوابط و مقررات شهرسازي بايد چنين عمل شود .

9- ضرورت هماهنگي سياست هاي دستگاه هاي مختلف در حوزه شهرسازي و حوزه هاي مرتبط با آن
نظام برنامه ريزي كشور بخشي است، در حالي كه طرح ها، برنامه ها و اجراي مباحث شهرسازي فرابخشي و يا ميان بخشي است ( و در سطح عمل مي نمايد ). اين امر موجب عدم هماهنگي هائي در شهرسازي كشور مي شود كه بايد آن را به سوي فرابخشي شدن سوق داد .
بهترين شكل آن محول نمودن وظايف تمام بخش ها در داخل شهر ها به شهرداري هاست ولي در غياب آن ضرورت هماهنگي دقيق بين آنها وجود دارد .

10-ضرورت توجه بيشتر به مباحث زيست محيط شهري ( كه موجب افزايش مرگ و مير شهروندان به خصوص در شهر هاي بزرگ شده است ).
در اين خصوص لازم به تشريح زيادي نيست . آمار مرگ و مير هاي ناشي از آلودگي هوا در تهران و باقي شهر ها كه براوردهاي پزشكي معتقد است، تهراني ها حداقل 5 سال بطور متوسط عمرشان به همين علل كوتاه تر مي شود. اثرات عظيم اين آلودگي ناشي از حضور حدود 80 درصدي اتومبيل ها در شهر هاست .
لازم به ذكر است كه با وجود انبار عظيم گازي ايراني كه بخش عظيمي از آنها سال ها سوخته و يا توسط همسايگان استخراج شده، هنوز كه هنوز است، اتومبيل هاي بنزيني توليد مي شود و ما هنوز نمي توانيم حتي پمپ گاز توليد نمائيم و
كاهش آلودگي ناشي از مصرف گاز در اتومبيل ها با ساعت ها اتلاف وقت شهروندان ( كه هيچ جا حساب نمي شود ) و همين طور مصرف اضافي سوخت در اين صف ها صورت مي پذيرد و يا بهره وري غير حداكثري از مترو به علت عدم كفايت واگن ها و دستگاه محركه مترو و يا عدم تبديل گاز به برق در بيرون شهر ها و مصرف برق در شهر ها كه هم آلوده ساز نيست و هم از نظر مباحثي مثل زلزله و غيره بسيار ايمن تر است و آلودگي ناشي از مصرف گاز در شهر ها را كاهش مي دهد . بدين ترتيب بازنگري و اقدام اساسي در اين موارد كه كمكي است به كاهش معضل اساسي مشكلات زيست محيطي در شهر ها ضرورتي تام مي يابد .

11- قطع فروش تراكم هاي فراتر از برنامه ها و طرح هاي شهري و اخذ اضافه ارزش حاصله از واگذاري تراكم هاي مجاز بيش از حد پايه
همانطور كه هر گونه فروش تراكم فراتر از طرح و برنامه بايد حذف شود و از طرف ديگر از هر گونه ايجاد رانت كه با تراكم هاي مجاز بيش از حد پايه، ايجاد مي شود بايد با اخذ اضافه ارزش هاي ايجاد شده، جلوگيري شود .

12-ضرورت نهائي شدن قانون جامع شهرسازي و رفع مشكلات آن
مقرر است با اين قانون جديد در مرحله اول مغاير هاي قوانين شهرسازي رفع گردد و اين مهم در جدولي ( مانند جدول مندليف ) به گونه اي صورت پذيرد كه جاهاي خالي قوانين شهرسازي نيز مشخص و در آينده رفع گردد كه متاسفانه تا پايان برنامه چهارم هنوز به اتمام نرسيده است و در سال جاري قطعا بايد به ثمر برسد .


13-توجه به اثرات شهرسازانه تصميماتي مانند واگذاري زمين براي باغ شهر ها و يا مسكن مهر
با توجه به اثرات تصميماتي مانند واگذاري زمين براي باغ شهر ها و يا مسكن مهر ضرورت تام دارد. در اين موارد بايد دقيقاً به اثرات آن در طرح هاي شهر و شهر ها توجه كرد، كه مشكلاتي به مشكلات شهر ها و شهرسازي كشور اضافه نشود .